Adwokat karny Gdańsk – sprawy karne, obrona, przestępstwa gospodarcze, pokrzywdzeni

W sprawie karnej najwięcej zależy od pierwszych dni. To, co powiesz na pierwszym przesłuchaniu, jakie dokumenty oddasz policji i czy w porę złożysz zażalenie, często przesądza o dalszym przebiegu postępowania – a błędu popełnionego na początku nie zawsze da się później naprawić. Dlatego zachęcamy do kontaktu jak najwcześniej: najlepiej zanim złożysz wyjaśnienia, a jeśli jesteś pokrzywdzonym – zanim złożysz zawiadomienie o przestępstwie.

Bronimy podejrzanych i oskarżonych, reprezentujemy pokrzywdzonych (osoby prywatne i firmy) oraz prowadzimy sprawy na etapie wykonania kary. Najczęściej zajmujemy się sprawami karnymi gospodarczymi: oszustwami, przywłaszczeniami, działaniem na szkodę spółki, przestępstwami związanymi z fakturami i ochroną wierzycieli.

Wezwanie, zatrzymanie, przesłuchanie – co robić na początku

Wezwanie na policję albo do prokuratury może dotyczyć przesłuchania w charakterze świadka albo podejrzanego. To zasadnicza różnica. Świadek co do zasady ma obowiązek stawić się i mówić prawdę. Podejrzany ma prawo składać wyjaśnienia, ale może też – bez podawania powodów – odmówić składania wyjaśnień albo odpowiedzi na poszczególne pytania (art. 175 § 1 Kodeksu postępowania karnego, dalej k.p.k.). Odmowa nie może być traktowana jako przyznanie się do winy.

Przed pierwszym przesłuchaniem podejrzany otrzymuje pisemne pouczenie o swoich prawach (art. 300 k.p.k.). Warto je przeczytać przed rozpoczęciem przesłuchania, a nie podpisywać „w ciemno”. Na żądanie podejrzanego przesłuchanie przeprowadza się z udziałem ustanowionego obrońcy (art. 301 k.p.k.) – przy czym niestawiennictwo obrońcy nie wstrzymuje czynności.

Jeżeli doszło do zatrzymania:

• zatrzymany ma prawo żądać niezwłocznego kontaktu z adwokatem lub radcą prawnym, także bezpośredniej rozmowy (art. 245 § 1 k.p.k.),
• zatrzymanego trzeba zwolnić, jeżeli w ciągu 48 godzin od zatrzymania nie zostanie przekazany do dyspozycji sądu z wnioskiem o tymczasowe aresztowanie, a następnie – jeżeli w ciągu 24 godzin od przekazania sąd nie doręczy mu postanowienia o areszcie (art. 248 § 1 i 2 k.p.k.),
• obrońcę może ustanowić także inna osoba (np. członek rodziny), dopóki nie zrobi tego sam zatrzymany – o czym niezwłocznie się go zawiadamia (art. 83 § 1 k.p.k.).

Jak przebiega postępowanie karne krok po kroku

1. Zawiadomienie i postępowanie sprawdzające. Organ ścigania może zażądać uzupełnienia zawiadomienia lub sprawdzić fakty. Decyzję o wszczęciu albo odmowie wszczęcia trzeba wtedy wydać najpóźniej w ciągu 30 dni od otrzymania zawiadomienia (art. 307 § 1 k.p.k.).
2. Wszczęcie postępowania – śledztwo albo dochodzenie. Dochodzenie, prowadzone zwykle przez policję, dotyczy prostszych spraw należących do sądu rejonowego – m.in. przestępstw zagrożonych karą do 5 lat, a przy przestępstwach przeciwko mieniu (np. oszustwie) tylko wtedy, gdy wartość mienia lub szkoda nie przekracza 200 000 zł (art. 325b § 1 k.p.k.). Pozostałe sprawy prowadzi się w formie śledztwa.
3. Przedstawienie zarzutów. Od tej chwili osoba staje się podejrzanym, przysługują jej prawa strony i można wobec niej stosować środki zapobiegawcze.
4. Środki zapobiegawcze. Dozór policji, poręczenie majątkowe, zakaz opuszczania kraju czy tymczasowe aresztowanie wymagają dużego prawdopodobieństwa popełnienia przestępstwa i jednej z ustawowych przesłanek (art. 249 § 1 i art. 258 k.p.k.). Tymczasowe aresztowanie stosuje wyłącznie sąd (art. 250 § 1 k.p.k.). W postępowaniu przygotowawczym sąd ustala je na okres nie dłuższy niż 3 miesiące; przedłużenia nie mogą łącznie przekroczyć 12 miesięcy, a do wydania pierwszego wyroku – 2 lat (art. 263 § 1–3 k.p.k.), z wyjątkami przewidzianymi w ustawie.
5. Gromadzenie dowodów. Obrona nie musi czekać biernie. Podejrzany i jego obrońca mogą składać wnioski dowodowe: o przesłuchanie świadków, dopuszczenie opinii biegłego, pozyskanie dokumentów.
6. Końcowe zaznajomienie z materiałami. Na wniosek podejrzanego lub obrońcy wyznacza się termin zapoznania z aktami – co najmniej 7 dni od doręczenia zawiadomienia (art. 321 § 1 i 2 k.p.k.). To ostatni moment, by przed skierowaniem aktu oskarżenia zgłosić brakujące dowody.
7. Akt oskarżenia albo umorzenie. Prokurator kieruje sprawę do sądu, umarza postępowanie albo – jeżeli podejrzany przyznaje się do winy – może skierować wniosek o skazanie bez rozprawy na uzgodnionych warunkach (art. 335 k.p.k.).
8. Postępowanie sądowe. Co do zasady w pierwszej instancji orzeka sąd rejonowy (art. 24 § 1 k.p.k.). Sąd okręgowy orzeka m.in. w sprawach o zbrodnie, o oszustwo i przywłaszczenie mienia znacznej wartości (art. 286 § 1 lub art. 284 § 1 i 2 w związku z art. 294 § 1 Kodeksu karnego), o działanie na szkodę spółki w wielkich rozmiarach (art. 296 § 3 k.k.) oraz o pranie pieniędzy (art. 299 k.k.) – art. 25 § 1 k.p.k. Oskarżony, któremu zarzucono przestępstwo zagrożone karą do 15 lat, może złożyć wniosek o wydanie wyroku skazującego bez postępowania dowodowego (art. 338a i 387 k.p.k.).
9. Wyrok i środki zaskarżenia. Aby zaskarżyć wyrok, w terminie zawitym 7 dni od jego ogłoszenia trzeba złożyć pisemny wniosek o uzasadnienie (art. 422 § 1 k.p.k.). Apelację wnosi się w ciągu 14 dni od doręczenia wyroku z uzasadnieniem (art. 445 § 1 k.p.k.). Od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego strona może wnieść kasację – w terminie 30 dni od doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem (art. 524 § 1 k.p.k.), tylko z powodu rażącego naruszenia prawa, nie wyłącznie z powodu niewspółmierności kary (art. 523 § 1 k.p.k.).

Na postanowienia w toku postępowania (np. o umorzeniu, o zastosowaniu środka zapobiegawczego) zażalenie wnosi się co do zasady w ciągu 7 dni od ogłoszenia, a gdy ustawa nakazuje doręczenie – od doręczenia (art. 460 k.p.k.).

Obrońca z wyboru, z urzędu i obrona obowiązkowa

Obrońcę ustanawia się pisemnie albo przez oświadczenie do protokołu (art. 83 § 2 k.p.k.). Ustanowienie obejmuje całe postępowanie, łącznie z czynnościami po uprawomocnieniu się wyroku, chyba że pełnomocnictwo zawiera ograniczenia (art. 84 § 1 k.p.k.).

W niektórych sprawach obrońca jest obowiązkowy – m.in. gdy oskarżony nie ukończył 18 lat, jest głuchy, niemy lub niewidomy albo gdy istnieje uzasadniona wątpliwość co do jego poczytalności (art. 79 § 1 k.p.k.), a także w postępowaniu przed sądem okręgowym, jeżeli zarzucono mu zbrodnię (art. 80 k.p.k.). Osoba, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny, może żądać wyznaczenia obrońcy z urzędu (art. 78 § 1 k.p.k.).

Przestępstwa gospodarcze

W sprawach gospodarczych zarzut opiera się zwykle na dokumentach: umowach, korespondencji, księgach, wyciągach bankowych i opinii biegłego z zakresu rachunkowości. Najczęściej prowadzimy sprawy dotyczące:

• oszustwa – art. 286 § 1 Kodeksu karnego (k.k.): kara pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat,
• przywłaszczenia – art. 284 k.k., w tym rzeczy powierzonej (§ 2: od 3 miesięcy do 5 lat),
• działania na szkodę spółki lub innego podmiotu (niegospodarności) – art. 296 k.k.; ważne: nie podlega karze ten, kto przed wszczęciem postępowania dobrowolnie naprawił całą szkodę (art. 296 § 5 k.k.),
• przestępstw fakturowych – art. 270a i 271a k.k. (podrobienie faktury i wystawienie faktury poświadczającej nieprawdę), a przy bardzo wysokich kwotach art. 277a k.k.,
• udaremniania zaspokojenia wierzycieli – art. 300 k.k. (np. wyzbywanie się majątku w obliczu niewypłacalności) i faworyzowania wierzycieli – art. 302 k.k.,
• nierzetelnego prowadzenia dokumentacji – art. 303 k.k.,
• prania pieniędzy – art. 299 k.k.

Na kwalifikację i surowość kary duży wpływ mają progi wartości. Mieniem znacznej wartości jest mienie przekraczające 200 000 zł, a mieniem wielkiej wartości – przekraczające 1 000 000 zł, liczone według stanu z chwili czynu (art. 115 § 5 i 6 k.k.). Przy oszustwie lub przywłaszczeniu mienia znacznej wartości kara wynosi od roku do 10 lat (art. 294 § 1 k.k.). Dlatego jednym z pierwszych zadań obrony bywa weryfikacja wyliczeń szkody – nierzadko zawyżonych o odsetki, koszty czy wartości, które nie powinny być wliczane.

Przy sprawach dotyczących podatków część zarzutów może wynikać z Kodeksu karnego skarbowego – o tym piszemy na stronie o sprawach karnych skarbowych.

Oszustwo czy niezapłacona faktura?

Oszustwo popełnia ten, kto w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez wprowadzenie jej w błąd albo wyzyskanie jej błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania (art. 286 § 1 k.k.). Kluczowy jest zamiar – sprawca musi od początku chcieć wprowadzić drugą stronę w błąd i chcieć osiągnąć korzyść.

W obrocie gospodarczym często zdarza się, że kontrahent składa zawiadomienie o oszustwie, choć w istocie chodzi o zwykły dług. Sama niezapłacona faktura nie jest oszustwem. Bronimy, wykazując na przykład, że w chwili zawarcia umowy firma miała realne możliwości zapłaty, a problemy finansowe pojawiły się później.

Jeżeli Twoim celem jest przede wszystkim odzyskanie pieniędzy, zwykle szybsza bywa droga cywilna – zobacz windykacja. Często obie drogi prowadzi się równolegle.

Pomoc dla pokrzywdzonych

Pokrzywdzonym jest osoba fizyczna lub prawna, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo (art. 49 § 1 k.p.k.). Pokrzywdzonym może być więc także spółka. Jako pełnomocnik pokrzywdzonego:

• przygotowujemy zawiadomienie o przestępstwie z opisem faktów, kwalifikacją prawną i wskazaniem dowodów – dobrze przygotowane zawiadomienie zwiększa szansę, że sprawa nie zostanie umorzona na wstępie,
• pilnujemy terminów – jeżeli zawiadamiający nie zostanie w ciągu 6 tygodni powiadomiony o wszczęciu albo odmowie wszczęcia śledztwa, może złożyć zażalenie do prokuratora nadrzędnego (art. 306 § 3 k.p.k.),
• składamy zażalenia na odmowę wszczęcia lub umorzenie (art. 306 § 1 i 1a k.p.k.) – uprawnionym przysługuje prawo przejrzenia akt,
• gdy prokurator dwukrotnie odmówi ścigania, a pokrzywdzony skorzystał z zażaleń, może w ciągu miesiąca wnieść tzw. subsydiarny akt oskarżenia (art. 330 § 2 i art. 55 § 1 k.p.k.); taki akt oskarżenia musi sporządzić i podpisać adwokat lub radca prawny (art. 55 § 2 k.p.k.),
• zgłaszamy udział w sprawie w charakterze oskarżyciela posiłkowego – oświadczenie trzeba złożyć do rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej (art. 54 § 1 k.p.k.),
• składamy wniosek o obowiązek naprawienia szkody lub zadośćuczynienia – do zamknięcia przewodu sądowego na rozprawie głównej (art. 49a k.p.k. i art. 46 § 1 k.k.); jeżeli wyliczenie szkody jest znacznie utrudnione, sąd może zamiast tego orzec nawiązkę do 200 000 zł (art. 46 § 2 k.k.); orzeczenie nie zamyka drogi do dochodzenia pozostałej części roszczenia przed sądem cywilnym (art. 46 § 3 k.k.).

Niektóre przestępstwa ścigane są z oskarżenia prywatnego (np. zniesławienie). Wtedy pokrzywdzony sam wnosi i popiera oskarżenie (art. 59 § 1 k.p.k.), a karalność ustaje co do zasady po roku od dowiedzenia się o sprawcy, nie później niż po 3 latach od czynu (art. 101 § 2 k.k.).

Rozstrzygnięcia inne niż bezwzględne pozbawienie wolności

W zależności od sprawy obrona może zmierzać do:

• warunkowego umorzenia postępowania – gdy wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, a sprawca nie był karany za przestępstwo umyślne; nie dotyczy przestępstw zagrożonych karą powyżej 5 lat (art. 66 k.k.),
• warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności do roku, jeżeli sprawca w chwili czynu nie był skazany na karę pozbawienia wolności (art. 69 § 1 k.k.),
• zamiany kary pozbawienia wolności na karę ograniczenia wolności albo grzywnę – w ustawowych granicach (art. 37a k.k.),
• mediacji z pokrzywdzonym – za zgodą obu stron sprawę można skierować do postępowania mediacyjnego, które co do zasady nie powinno trwać dłużej niż miesiąc (art. 23a k.p.k.); ugoda i naprawienie szkody są brane pod uwagę przy wymiarze kary.

Przedawnienie

Karalność ustaje po upływie terminów zależnych od zagrożenia karą: np. 5 lat dla występków zagrożonych karą do 3 lat, 10 lat dla występków zagrożonych karą powyżej 3 lat, 15 lat – powyżej 5 lat, 20 lat dla zbrodni (art. 101 § 1 k.k.). Jeżeli w tym czasie wszczęto postępowanie, karalność przedłuża się o 10 lat (przestępstwa z art. 101 § 1 k.k.) albo o 5 lat w pozostałych wypadkach (art. 102 k.k.).

Wykonanie kary: dozór elektroniczny, odroczenie, przerwa, warunkowe zwolnienie

Po prawomocnym wyroku sprawa się nie kończy. Pomagamy w postępowaniu wykonawczym na podstawie Kodeksu karnego wykonawczego (k.k.w.).

Dozór elektroniczny (SDE). Sąd penitencjarny może zezwolić na odbycie kary w systemie dozoru elektronicznego, jeżeli łącznie spełnione są warunki z art. 43la § 1 k.k.w., m.in.: kara nie przekracza roku i 6 miesięcy (albo kara niższa niż 3 lata, z której do odbycia pozostało nie więcej niż 6 miesięcy), nie zachodzą wyłączenia dotyczące m.in. multirecydywy i sprawców z art. 64a lub 65 k.k., ma określone miejsce stałego pobytu, a osoby pełnoletnie mieszkające razem z nim wyraziły pisemną zgodę (art. 43h § 3 k.k.w.). Muszą też na to pozwalać warunki techniczne. Wniosek może złożyć skazany lub jego obrońca (art. 43lc k.k.w.). W dozorze stacjonarnym skazany nosi nadajnik i przebywa w domu w wyznaczonych godzinach (art. 43n k.k.w.). Naruszenie obowiązków zwykle prowadzi do uchylenia zezwolenia (art. 43zaa k.k.w.), a ponowne zezwolenie w tej samej sprawie jest niedopuszczalne (art. 43zae k.k.w.).

Odroczenie wykonania kary. Sąd może odroczyć wykonanie kary pozbawienia wolności na okres do roku, jeżeli natychmiastowe wykonanie pociągnęłoby dla skazanego lub jego rodziny zbyt ciężkie skutki (art. 151 § 1 k.k.w.). Obowiązkowe jest odroczenie w razie ciężkiej choroby (art. 150 k.k.w.).

Przerwa w wykonaniu kary. Sąd penitencjarny może jej udzielić z ważnych względów rodzinnych lub osobistych (art. 153 § 2 k.k.w.).

Warunkowe przedterminowe zwolnienie. Co do zasady możliwe po odbyciu połowy kary (art. 78 § 1 k.k.), przy recydywie – później (art. 78 § 2 k.k.). Po odmowie ponowny wniosek skazanego lub obrońcy rozpoznaje się dopiero po 6 miesiącach (kara do 5 lat) albo po roku (kara powyżej 5 lat) – art. 161 § 3 i 4 k.k.w.

Co przygotować na pierwsze spotkanie

• wezwanie, postanowienie o przedstawieniu zarzutów, protokoły przesłuchań i inne pisma z policji, prokuratury lub sądu – z kopertami (data doręczenia decyduje o terminach),
• notatkę z chronologią zdarzeń, spisaną możliwie szybko, póki pamiętasz szczegóły,
• umowy, faktury, korespondencję e-mail i wiadomości, wyciągi – w sprawach gospodarczych,
• informację o wcześniejszych skazaniach i toczących się sprawach.

Typowe błędy

• składanie obszernych wyjaśnień „żeby szybko wyjaśnić nieporozumienie”, bez znajomości materiału, którym dysponuje prokurator,
• przekazywanie organom dokumentów lub nośników bez spisu i kopii,
• kontaktowanie się ze świadkami lub pokrzywdzonym w sprawie – może to zostać odebrane jako próba wpływania na zeznania i uzasadniać środki zapobiegawcze,
• przegapienie 7-dniowego terminu na wniosek o uzasadnienie wyroku – bez niego co do zasady nie złożysz apelacji,
• w sprawach pokrzywdzonych: zawiadomienie bez dowodów i bez wskazania szkody, a potem brak zażalenia na umorzenie.

Co możesz zrobić sam, a kiedy potrzebny jest adwokat

Sam możesz złożyć zawiadomienie o przestępstwie, zapoznać się z pouczeniami i odmówić składania wyjaśnień do czasu rozmowy z obrońcą. Adwokat jest szczególnie potrzebny, gdy grozi Ci przedstawienie zarzutów lub zatrzymanie, gdy sprawa dotyczy działalności firmy, gdy prokurator wnioskuje o areszt, przy apelacji i kasacji (kasację, a także apelację od wyroku sądu okręgowego – jeżeli nie wnosi jej prokurator – musi sporządzić i podpisać adwokat lub radca prawny: art. 526 § 2 i art. 446 § 1 k.p.k.) oraz przy subsydiarnym akcie oskarżenia.

Jak wygląda współpraca

1. Pierwsza rozmowa – ustalamy, na jakim etapie jest sprawa i co wymaga pilnej reakcji (np. termin przesłuchania, zażalenie).
2. Pełnomocnictwo lub upoważnienie do obrony – pozwala nam wejść do sprawy i przejrzeć akta.
3. Analiza akt i dowodów – wskazujemy mocne i słabe strony sprawy, bez obiecywania rezultatu.
4. Strategia – decydujemy wspólnie: wyjaśnienia czy odmowa, wnioski dowodowe, ewentualne porozumienie z prokuratorem.
5. Udział w czynnościach – przesłuchania, posiedzenia aresztowe, rozprawy.
6. Środki zaskarżenia i etap wykonania kary.

Klient wie, co dzieje się w sprawie: informujemy o każdym istotnym piśmie i terminie. Zasady wynagrodzenia ustalamy na piśmie przed rozpoczęciem pracy.

Gdzie działamy

Kancelaria mieści się w Gdańsku przy al. Grunwaldzkiej 87/91 lok. 10. Prowadzimy sprawy przed sądami i prokuraturami w całym Trójmieście – w Gdańsku, Gdyni i Sopocie – oraz w okolicznych miejscowościach, takich jak Pruszcz Gdański, Rumia, Reda, Wejherowo, Puck, Kartuzy, Żukowo, Kościerzyna, Tczew, Starogard Gdański i Malbork. Na prośbę klienta podejmujemy się obrony także przed sądami w innych częściach Polski. Skontaktuj się z nami – w sprawach pilnych (zatrzymanie, przesłuchanie w najbliższych dniach) postaramy się zareagować tego samego dnia.

Trzy prokuratury rejonowe w Gdańsku – która prowadzi Twoją sprawę

Postępowanie przygotowawcze w Gdańsku prowadzi jedna z trzech prokuratur rejonowych. Ich granice wyznaczono liniami ulic, a nie dzielnicami, dlatego nazwa prokuratury nie zawsze pokrywa się z nazwą osiedla.

• Prokuratura Rejonowa Gdańsk-Oliwa – północno-zachodnia część miasta, na północ od linii biegnącej m.in. ulicami Uczniowską, Hallera, Chrobrego i al. Wojska Polskiego, aż do zachodniej i północnej granicy Gdańska.
• Prokuratura Rejonowa Gdańsk-Wrzeszcz – środkowy pas miasta, mniej więcej między tą linią a al. Armii Krajowej, ul. Łostowicką i ul. Stężycką.
• Prokuratura Rejonowa Gdańsk-Śródmieście – Śródmieście, tereny na wschód od Kanału Portowego i Martwej Wisły oraz część miasta na południe od al. Armii Krajowej.

Gdy pismo przychodzi z jednostki, której się nie spodziewasz, zwykle nie jest to pomyłka – po prostu zdarzenie miało miejsce po drugiej stronie granicy. Sprawdzamy to na podstawie dokładnego adresu.

Gdańsk-Północ czy Gdańsk-Południe – podział między sądami

Akt oskarżenia trafia do jednego z dwóch sądów rejonowych. Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ w Gdańsku obejmuje m.in. Oliwę, Wrzeszcz Dolny i Górny, Przymorze, Zaspę, Brzeźno, Nowy Port, Osowę, Strzyżę i Piecki-Migowo. Sąd Rejonowy Gdańsk-Południe w Gdańsku – m.in. Śródmieście, Chełm, Orunię, Siedlce, Stogi, Przeróbkę, Ujeścisko-Łostowice i Wyspę Sobieszewską.

Sąd rejonowy rozpoznaje w pierwszej instancji większość spraw karnych (art. 24 § 1 k.p.k.). Gdy zarzut dotyczy zbrodni lub innej sprawy przekazanej ustawą wyższemu sądowi, pierwszą instancją jest Sąd Okręgowy w Gdańsku (art. 25 § 1 k.p.k.), a śledztwo często prowadzi wtedy Prokuratura Okręgowa w Gdańsku.

Pamiętaj też o art. 31 § 1 k.p.k.: liczy się miejsce popełnienia czynu, a nie adres zamieszkania. Gdańszczanin, któremu zarzuca się czyn popełniony w innym mieście, odpowiada przed tamtejszym sądem.

Najczęstsze pytania

Czy muszę stawić się na wezwanie policji?

Co do zasady tak. Wobec świadka, który bez usprawiedliwienia się nie stawi, można nałożyć karę pieniężną i zarządzić przymusowe doprowadzenie (art. 285 k.p.k.), a podejrzanego można zatrzymać i sprowadzić przymusowo (art. 75 § 2 k.p.k.). Stawiennictwo nie oznacza jednak obowiązku składania wyjaśnień, jeżeli jesteś podejrzanym. Przed terminem warto skontaktować się z obrońcą.

Czy odmowa składania wyjaśnień mi zaszkodzi?

Odmowa jest Twoim prawem (art. 175 § 1 k.p.k.) i nie może być uznana za dowód winy. Często to rozsądny wybór na wczesnym etapie, dopóki nie wiadomo, jakimi dowodami dysponuje prokurator. Wyjaśnienia można złożyć później, w każdym momencie postępowania.

Mam wezwanie jako świadek, ale obawiam się, że sprawa dotyczy mnie. Co robić?

Świadek może uchylić się od odpowiedzi na pytanie, jeżeli odpowiedź mogłaby narazić jego lub osobę najbliższą na odpowiedzialność za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe (art. 183 § 1 k.p.k.). Świadek może też ustanowić pełnomocnika, jeżeli wymagają tego jego interesy (art. 87 § 2 k.p.k.). W takiej sytuacji warto przyjść na przesłuchanie z adwokatem.

Kontrahent mnie oszukał. Iść na policję czy do sądu cywilnego?

To zależy od celu i dowodów. Postępowanie karne może pomóc ustalić majątek i przepływy pieniędzy, a sąd karny może orzec obowiązek naprawienia szkody. Proces cywilny zwykle daje jednak większą kontrolę nad tempem sprawy. Często prowadzi się obie drogi równolegle.

Czy mogę odbyć karę w domu, z bransoletką?

Jeżeli kara nie przekracza roku i 6 miesięcy (lub z kary niższej niż 3 lata zostało do odbycia nie więcej niż 6 miesięcy) i spełnione są pozostałe warunki z art. 43la k.k.w., można złożyć wniosek do sądu penitencjarnego. Potrzebna jest m.in. pisemna zgoda pełnoletnich domowników.

Czy pokrzywdzona spółka może być oskarżycielem posiłkowym?

Tak. Pokrzywdzonym może być osoba prawna (art. 49 § 1 k.p.k.), a czynności za nią wykonuje organ uprawniony do reprezentacji (art. 51 § 1 k.p.k.) lub ustanowiony pełnomocnik.